Concert Kathedrale Kerk Ste. Gertrudis
Concert Eveline M. Jansen en Piet van der Steen

Eveline Jansen opende het concert met de Präludium und Fuge f-moll (BWV 534) van J.S. Bach. Ze integreerde de robuustheid van het orgel in haar stevige orgelspel. Daardoor stond deze Præludium + Fuge als een huis.
Daarna speelde ze van Walther de Partita "Meinem Jesum laß ich nicht", met aansluitend het koraal van J.S. Bach.
De uitkomende stem van het thema klonk mij iets te vet. Iets te nadrukkelijk vocaal, denk ik.

In de tweede variatie kwam bij de melodie dezelfde klank zo ongeveer terug. Maar hier stond een andere begeleidende klank tegenover, waardoor ik de klank van de melodie niet als vet heb ervaren.
De variaties werden to-the-point geregistreerd, waarbij het neobarokke verleden van het orgel gelukkig maar nauwelijks hoorbaar was. (dus weinig harkerige geluiden en niet al te veel Spuck) De zetting van J.S. Bach sloot het thema met variaties goed af.

Eveline M. Jansen aan het klavier. Foto geplaatst met toestemming van deze organiste.

Hierna speelde Piet van der Steen het Concerto per Organo (drie delen: Präludium, Intermezzo en Finale) van Otto Ketting.
Op dit toch wel wat barokke of neobarokke orgel komt deze muziek wel iets tekort. In een symfo- nische omgeving komt deze muziek beter tot haar recht. Dat het orgel toch enigszins meegeeft, blijkt uit het klankresultaat.
Gelukkig werden we hiermee ook op wat moderne muziek getrakteerd: na de vele goed toegankelijke muziek op deze dag een welkome afwisseling.
In de fugato bleef de muziek vrij doorzichtig. De eerste twee stemmen kwamen vlak na elkaar zoals in een fuga. De derde stem kwam pas veel later. De vierde stem kwam nog later, en toen werd de muziek op slag veel homofoner.
Dat zien we wel vaker in romantische fuga's: (en fugato's) de fuga begint poly- foon, maar halverwege de fuga/fugato maakt de polyfonie (grotendeels) plaats voor homofonie.
Het intermezzo (arioso) heeft deels nog het karakter van een impressionistisch sfeerstuk. Het is eigenlijk een moderne variant van sfeermuziek. Vanwege de warme uitstraling van de 8'fluiten miste ik hier de veelheid van strijkers die doorgaans op symfonische orgels worden geplaatst, niet zo.
De Finale is meer een spektakelstuk, maar dan één met niveau. Daarbij blijft de struktuur vrij duidelijk. In deze kerk ontplooien de soms clusterachtige akkoorden zich prima.

Het Blank-orgel uit 1969

Olivier Messiaen (1908-1992), Verset pour la fête de la Dédicace (1960)
Ondanks de vrij complexe inhoud die Messiaen doorgaans in zijn composities inbouwt, bleek dit werk goed te volgen. Soms leidt de complexe struktuur in orgelwerk van Messiaen tot een ondoor- zichtige klankmassa. Gelukkig was het hier wel (vrij) doorzichtig.
Het stuk begint met een thema. Dit thema komt verderop weer enkele malen terug. Hetzelfde geldt voor het idioom. Vanwege de ruimtewerking komt dit werk hier goed tot zijn recht.
Tot slot speelde Piet van der Steen het Prélude et Fugue en mi bémol majeur opus 99 nr. 3 van Camille Saint-Saëns.
Hoewel deze muziek misschien op een symfonisch orgel beter tot haar recht komt, klonk ze hier niet verkeerd. Het Prélude vertoont wat toccata-achtige trekken (zoals J. Jongen zijn toccata met virtuoos passagewerk gewoon een prélude, een inleiding op de fuga noemt)Het passagewerk komt op een (neo)barokorgel vermoedelijk wat duidelijker uit de verf. Als zodanig acht ik de vertolking op dit orgel een goede keus. Temeer omdat het fugathema uitgesproken vocale trekken vertoont. Onwillekeurig moest ik aan J.S. Bach denken die ook wel eens vocaal getinte fuga's schreef. (b.v. de fuga in Præludium en Fuga in Es)
Op dit orgel kwam het (soms) vocale karakter van de fuga goed uit de verf. Het orgel blijkt een vocaal karakter goed te kunnen ondersteunen.

De dispositie van het orgel:

Hoofdwerk: (C-g3) Bovenwerk: (C-g3) Pedaal: (C-f1)
Prestant 8 Holpijp 8 Subbas 16
Roerfluit 8 Viola 8 Prestant 8
Quintadeen 8 Prestant 4 Octaaf 4
Octaaf 4 Roerfluit 4 Fagot 16
Gedekt fluit 4 Octaaf 2
Woudfluit 2 Nasard 1 1/3
Mixtuur III-IV Scherp III-IV
Cornet V Dulciaan 8
Trompet 8

Home
Terug naar vorige pagina / to last page / Zurück