Zaltbommel, St. Maartenskerk
Foto's: Wim Verburg © 2008
Foto en tekst: © Arno van Wijk
In 1783
wordt er gestart met de bouw van een nieuw orgel door
de orgelmaker
Andries Wolfferts. Hij maakt hierbij gebruik van
materiaal van
het oude orgel, gebouwd door Matthijs Verhofstadt.
Dit instrument wordt
alweer 10 jaar later (!) verbeterd en vergroot
door Antonius
Friedrich Gottlieb Heijneman die kort daarvoor veel
roem geoogst had met
de verbouwing van het orgel in de
Sint Janskathedraal
in ’s-Hertogenbosch. In 1796 is het orgel
“nadat prullen eraan getobt
hebben, eindelijk in een goeden stand
gebragt door Heineman” (J. Hess).
De volgende aanpassing aan het instrument vindt pas plaats in 1860
door N.A. Naber die een nieuwe Viola di Gamba plaatste. In
1905 wordt
de dispositie licht gewijzigd
echter zonder al te
rigoureuze aantastingen van de
originele klank.
Aan het einde van de Tweede
Wereldoorlog wordt het orgel in allerijl gedemonteerd vanwege het
voornemen van de Duitse bezetter om de imposante toren op te blazen. De
verschillende onderdelen worden her
en der in de stad opgeslagen. Na de
oorlog wordt het instrument weer opgebouwd en gerestaureerd door de firma
De Koff. Er werd van de gelegenheid om het orgel, volgens de smaak van die
tijd, een heldere uitstraling te geven. Naast enkele dispositiewijzigingen
werd ook de toonhoogte met bijna een halve toon verhoogd, door het
verkorten van het gehele pijpwerk. Het resultaat was uiterst
teleurstellend. In plaats van helderder klonk het orgel nog doffer en
dikker dan het al was… Na de kerkrestauratie wordt ook het orgel weer
gerestaureerd, nu door de
firma Blank uit Herwijnen. De belangrijkste werkzaamheden waren naast
herstel van windladen en dispositie het verlengen van het pijpwerk tot
oorspronkelijke lengte.
Prestant 16
Octaaf 8
Bordon 8
Octaaf 4
Fluyt 4
Quint 3
Octaaf 2
Flageolet 2
Mixtuur 3-4 st.
Cornet 4 st.
Sesquialter 2 st. D
Trompet 16 b/d
Trompet 8’ b/d
Bourdon 16
Prestant 8
Bourdon 8
Flautraver (8 D)
Octaaf 4
Fluyt 4
Octaaf 2
Flageolet 1
Mixtuur 3-4 st. b/d
Cornet 4 st.
Dulciaan 8
Tremulant
Prestant 8 b/d
Holpyp 8
Gemshoorn 8
Viola di Gamba 8
Fluyt 4
Waldfluyt 2
Carillon 3 st. (D)
Fagot 8 B/D
Voxhuman 8
Tremulant
Subbas 16
Octaaf 8
Octaaf 4
Basuyn 16
Trompet 8
Clarino 4
Stemming Neidhardt I
Toonhoogte a’ = 415 Hz
HW + RW b/d
HW + BW b/d
Ped. + HW
Naar het kerkgebouw
Terug naar vorige pagina / to last page / Zurück
