Uitwijk, Hervormde Kerk
Foto's: Simon den Hartigh 2005
Info: uit de brochure van de NH Kerk te Uitwijk
twee sterk verminkte orgels uit de 1e helft van de 19e eeuw. In hun oorspronkelijke omgeving werden beide orgels niet ver van elkaar gebouwd, het ene instrument te Almen, het andere te Geesteren, resp. bouwjaren luiden 1942 en 1941, zodat ook wat ouderdom betreft er een gelukkige overeenkomst bestond. In de NH kerk te Geesteren werd in 1841 een nieuw orgel in gebruik genomen, gemaakt door de orgelmaker Jacobus Ambrost. Jammer genoeg werd het orgel verminkt bij een restauratie van kerk en interieur, enkele decennia geleden. Het betekende de
verdwijning van de oorspronkelijke kas en front. Een onderzoek van de bewaard gebleven lade met pijpwerk wees allereerst uit dat het orgel met veel zorg en vooral ook met groot vakmanschap gemaakt was. Curieus was tevens de vaststelling van een door Armbrost vervaardigd sleepsysteem. In de toren werd bovendien, dik onder het stof, de oude mechaniek ontdekt, welke het totaalbeeld op verheugende wijze enigszins completeerde. Restauratie van het instrument leek zinvol uit het oogpunt van de kwaliteit van het bewaard gebleven materiaal, hoewel het
ontbreken van de oude kas een grote belemmering vormde. Ook het feit dat van het werk van Armbrost zeer weinig bewaard gebleven is, pleitte voor handhaving van eerherstel van dit orgel. Een reële mogelijkheid tot restauratie van het orgel uit Geesteren onstond toen een combinatie van dit orgel met het front van het voormalige orgel in de NH kerk te Almen een beduidend completer geheel opleverde. In de NH kerk van Almen werd in 1842 een nieuw orgel gemaakt door de orgelmaker C.F.A. Naber. De kerk van Almen onderging een algehele restauratie in 1966/67.
Aangezien vrij veel oorspronkelijk pijpwerk verdwenen was op essentiële plaatsen, werd gekozen voor afbraak van het instrument. De
orgelmakers Reil maakten in 1967 een nieuw orgel in de gerestaureerde kerk. Het front en de trompet van Naber werden door de orgelmakers bewaard. De NH kerk van Uitwijk kocht het instrument uit Geesteren aan, nadat restauratie met gebruikmaking van het front en de trompet van Naber mogelijk en subsidiabel was gebleken. De mogelijkheid tot combinatie was in feite frappant, aangezien oude foto’s in Geesteren aantoonden dat het oorspronkelijke front van het Armbrost orgel dezelfde structuur had gehad, bovendien bleek de breedte ook hetzelde te zijn. Wel moest
het Naber front met een in stijl gemaakte kas worden aangevuld. Bij de restauratie van het binnenwerk werd een geheel nieuwe registermechaniek gemaakt; de toetsenmechaniek, teruggevonden in de toren, werd gerestaureerd en waar nodig aangevuld. Een nieuwe windvoorziening werd aangelegd. Het is in dit verband wellicht te betreuren, dat de spaanbalgen van het Naber-orgel niet bewaard gebleven waren. Van het pijpwerk werden de registers prestant 8vt, quint 3vt en sexquialter geheel nieuw gemaakt.
Prestant 8
Prestant 16 discant
Gedekt 16
Gedekt 8
Octaaf 4
Spitsfluit 4
Quint 3
Octaaf 2
Mixtuur 2-3-4-5 sterk B/D
Sexquuialter 2 st. D (tertskoor doorlopend)
Trompet 8
Fagot 16
Terug naar vorige pagina / to last page / Zurück
