Foto’s: Tjalling Roosjen © 2025
Het mechanische sleepladen-orgel van de Unterkirche in Bad Frankenhausen (Thüringen) Duitsland, is in 1886 in de huidige vorm gebouwd door Julius Alexander Strobel. Het front is in 1703 gemaakt door Johan Nordt. Al eerder, in 1842-1843, heeft Strobel uitgebreide werkzaamheden uitgevoerd. Na de ombouw was het instrument een orgel met vijftig stemmen, 3 manualen en een vrij pedaal dat gebouwd is met mechanische tracturen en barker-hefbomen. Het werd in oktober 1886 gekeurd door A.W. Gottschalg, hoforganist te Weimar.
In 1956 is door de firma Jehmlich aan het orgel gewerkt , en in 1974 door Gerhard Kirchner. Hierbij is de dispositie veranderd: op het Positiv werden de Bordun 16′ en de Schweizerpfeife 8′ vervangen door een Dulcian 16′ (1974) en een Italienisch Principal 1′ (1956). Van het Schwellwerk werd de Salizional 8′ in 1956 vervangen door een Spitzquint 1 1/3′, en in 1974 de Clarinette 8′ door een Krummhorn 8′. In 1978 vergrootte Hartmut Schüßler de pedaalomvang van 27 naar 30 tonen door het plaatsen van een nieuw pedaalklavier en een extra windlade.
Het orgel is in de jaren 2015-2019 gerestaureerd door de firma Eule Orgelbau.
Dispositie:
HAUPTWERK (C – f3) 54 TOETSEN: Prinzipal 16′, Quintatön 16′, Prinzipal 8′, Gedackt 8′, Gamba 8′, Hohlflöte 8′, Flöte Harmonique 8′, Quinte 5 1/3′, Oktave 4′, Gedackt 4′, Quinte 2 2/3′, Oktave 2′, Mixtur 5 fach (2′), Cymbel 3 fach (1′), Trompete 8′.
POSITIV (C – f3) 54 TOETSEN: Prinzipal 8′, Gamba 8′, Bordunalflöte 8′, Oktave 4′, Bordunalflöte 4′, Nasatquinte 2 2/3′, Oktave 2′, Italiänisch Prinzipal 1′, Cornett 4 fach (4′), Mixtur 4 fach (2 2/3′), Dulcian 16′, Oboe 8′.
SCHWELLWERK (C – f3) 54 TOETSEN: Lieblich Gedackt 16′, Geigenprinzipal 8′, Lieblich Gedackt 8′, Flauto Traverso 8′, Harmonicaflöte 8′, Vox Coelestis 8′, Zartflöte 4′, Fugara 4′, Violine 2′, Spitzquinte 1 1/3′, Mixtura Aetherea 3 fach (2′), Krummhorn 8′.
PEDAL (C – d1) 27 TOETSEN: Prinzipal 32′ – C-Fis acoustic, Prinzipal 16′, Violon 16′, Subbaß 16′, Prinzipal 8′, Violon 8′, Gedackt 8′, Oktave 4′, Posaune 16′, Trompete 8′.
KOPPELINGEN: Hauptwerk – Positiv, Hauptwerk – Schwellwerk, Pedal – Hauptwerk, Pedal – Positiv.
SPEELHULPEN: Calcant, Windauslaß.