Amerongen, Andrieskerk – de Orgelsite

Het orgelfront aan de binnenzijde. Duidelijk te zien is de grote ruimte in de orgelkas. Daar stond de 19e-eeuwse firma Bätz-Witte om bekend. Voor de samenzang is er het register Cornet, op de voorgrond te zien op een verhoogde bank

Alle registers zijn nog uit 1862 behalve de Gemshoorn 2: in het begin van de eeuw was de gemshoorn 2 nl. vervangen door een Voix Céleste. In de jaren 60 plaatste De Koff een nieuwe gemshoorn 2 in de plaats van de voix céleste, en dit register is tot op de dag van vandaag aanwezig. Op de foto links is pijpwerk van het tweede klavier te zien. Op de foto: pijpwerk van het Dwarswerk, het bovenklavier. V.l.n.r.: Fluit 4, Gemshoorn 2, Salicet 4, Holfluit 8, Viola 8, Prestant 8

In de jaren 90 is de kerk gerestaureerd. Bij deze restauratie is ook een aantal kleine wijzigingen doorgevoerd. Zo is de houten betimmering onder het orgel vervangen door een doorzichtige constructie van de deuren. Nu kan de koster eindelijk zien of er men- sen de kerk binnenkomen tijdens de kerkdienst……. De foto hiernaast toont nog de oude situatie.

Op de linkerfoto is goed te zien dat de grootste 12 pijpen van de Bourdon 16 dwars op de windlade staan. Direkt achter deze pijpen en de wand zit de organist te spelen….

Op de rechterfoto worden de pijpen weer op hun plaats gezet. En nu wordt het orgel weer elke zondag bespeeld tot eer van God.

De dispositie:

Het Orgel in de Hervormde Kerk te Amerongen, is in 1862 door Bätz & Co., uit Utrecht, geleverd en heeft twee klavieren, aangehangen pedaal en 16 sprekende stemmen.
Organist de Heer R. Cruijff.

HOOFDMANUAAL: Prestant 8′, Bourdon 16′, Fluit Travers 8′, Roerfluit 8′, Octaaf 4′, Roerfluit 4′, Quint 3′, Octaaf 2′, Mixtuur 3, 4 st., Trompet 8′.
BOVENMANUAAL: Prestant 8′, Holfluit 8′, Viola 8′, Salicet 4′, Fluit 4′, Gemshoorn 2′.
PEDAAL: Aangehangen Pedaal.
STOMME REGISTERS: Koppeling, Ventiel.

Zo klinkt dit orgel!

De registers van het orgel
WV speelt Doppelfuga van G. Merkel en nog andere muziek
Wim Verburg speelt van Karg-Elert: Liebster Jesu, wir sind hier en van Reubke: Andante
Wim Verburg speelt Wachet auf van J.S. Bach, eigen werk en Romantisch (uit opus 142) van Karg-Elert

Het orgel in de Andrieskerk is één van de meest gaaf bewaarde instrumenten van de firma Bätz-Witte. Er
is in de loop van de tijden vrij weinig aan veranderd.
De kerk in Amerongen heeft pas laat een orgel gekregen, nl. in 1862. In die tijd werd er behoorlijk luid en stevig gezongen, en dat was voor de kerk reden om speciaal een gemeentezangorgel te bestellen bij de firma Bätz-Witte.

Onderstaande dispositie weerspiegelt de opvattingen van die tijd: robuuste klanken op het hoofdwerk. Om aardige voor- en tussenspelen te kunnen maken waren er ook zachte en milde klanken nodig. Hiervoor werd het tweede klavier gebruikt. (het zijwerk) Zo kwam men tot de volgende dispositie:

MANUAAL I (C – f3) 54 TOETSEN: Bourdon 16′, Prestant 8′, Roerfluit 8′, Fluit Travers 8′, Octaaf 4′, Roerfluit 4′, Quint 3′, Octaaf 2′, Cornet V sterk (discant), Mixtuur III-IV sterk, Trompet 8′ (B/D).
MANUAAL II (C – f3) 54 TOETSEN: Prestant 8′, Holfluit 8′, Viola 8′ – C-H uit Holfluit, Salicet 4′, Fluit 4′, Gemshoorn 2′.
PEDAAL (C – f1) 30 TOETSEN: Aangehangen.
KOPPELINGEN: Manuaal I – Manuaal II, Pedaal – Manuaal I, Pedaal – Manuaal II.
SPEELHULPEN: Tremulant, Ventiel.

Vulstem:	Samenstelling:
Cornet V sterk discant (Hoofdwerk)	c’: 8′ – 4′ – 2 2/3′ – 2′ – 1 3/5′.
Mixtuur III-IV sterk (Hoofdwerk)	C: 1 1/3′ – 1′. E: 2′ – 1 1/3′ – 1′. fìs°: 2 2/3′ – 2′ – 1 1/3′ – 1′. fis’: 4′ – 2 2/3′ – 2′ – 1 1/3′. fis”: 5 1/3′ – 4′ – 2 2/3′ – 2′.

Post Views: 3.392