Hulst, St. Willibrordusbasiliek

   
   

   
   

   
   


 

   
 

Foto: Jan van der Male © 2009

 
 
1612 Bouw van het orgel door Louis Isoré, orgelmaker uit Antwerpen. Het orgel telde 13 stemmen en had een klavieromvang van C-a2.
1645 De kerk wordt aan de protestanten overgedragen.
1685 Herstelwerkzaamheden door Frederik Knoblo. Daarbij worden de frontpijpen opnieuw gefolied.
1705 De Hollandse orgelbouwer Jacob Cools uit Rotterdam dient een bestek in voor de vernieuwing van het instrument, met gebruikmaking van de oude windlade. De magistraat van Hulst gaat gelukkig niet op zijn voorstel in.
1740 Jacob François Moreau breidt het klavier uit van C-a2 tot C-c3. De middentoren wordt verlengd en er worden drie nieuwe balgen geplaatst. Waarschijnlijk zijn gelijktijdig ook de Prestant, Trompet en Vox Humana door gelijknamige registers vervangen.
1762 De kunst schilder Johan Baltisperger krijgt opdracht om de luiken opnieuw te beschilderen. Links ziet men Cicilia aan het orgel, rechts David met de harp.
1764 Louis Delhaye plaatst een nieuwe windlade en een nieuwe Prestant en Sesquialter. De dispositie wordt dan voor het eerst in de geschiedenis vermeld:
Prestant 8’
Holpijp 8’
Octaaf 4’
Fluit 4’
Nasard 3’
Octaaf 2’
Fluit 2’
Sesquialter II
Tertiaan
Mixtuur
Scherp
Cornet V
Trompet 8’
Pedaal aangehangen
Manuaalomvang C-c3
Pedaalomvang C-d
1807 Het koor van de kerk wordt aan de katholieken teruggegeven. Deze plaatsten er een orgel uit 1775. Gezien de zuidelijke factuur hiervan, is het goed mogelijk dat orgel gemaakt was door Delhaye. De dispositie:
Bourdon 8’
Prestant 4’
Doublet 2’
Fluit 2’
Nasard 3’
Terts 1 3/5’
Cornet V
Sesquialter II disc.
Fourniture
Cimbel
Clairon bas/disc.
Trompet bas/disc.
1856 Het grote orgel van de protestanten wordt hersteld door J.F. Klein.
1871 J. Vergaert vernieuwt de frontpijpen.
1915 Het pijpwerk van de Mixtuur, Cimbaal, Terts en Clairon wordt door A. Standaart weggenomen.
1923 Op de lege plaatsen plaatst A.S.J. Dekker een Viola 8’, Viox Celeste 8’ en Violine 4’.
1929 Het schip van de kerk wordt aan de katholieken overgedragen. De beide orgels worden gedemonteerd.
1936 Jos. Vermeulen en de Gebr. Vermeulen bouwen een nieuw elektro-pneumatisch orgel achter een zinken fantasiefront. In dit orgel wordt pijpwerk uit de beide gedemonteerde orgels gebruikt. De gebruikte windlade is van Cavaillé-Coll en komt uit het orgel van het voormalige Paleis van Volksvlijt te Amsterdam (1874). Thans bevindt de windlade zich in het gerestaureerde Cavaillé-collorgel in het gerenoveerde Concertgebouw in Haarlem, nu Philharmonie.
1971 Het grote orgel ondergaat een grote restauratie en reconstructie, onder leiding van de adviseurs J.J. van der Harst en C.H. Edskes. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de oude kas van het grote orgel met de beschilderde vleugeldeuren, het klavier, de beide windladen met pijproosters en oud pijpwerk uit het grote en kleine orgel. Het orgel wordt uitgebreid met een positif (als borstwerk) waarvoor een tweede klavier wordt aangelegd. Er wordt een vrij pedaal gerealiseerd en het oude kistpedaal wordt vervangen door een nieuw pedaalklavier (het kistpedaal wordt met piëteit bewaard!). De manuaalomvang wordt uitgebreid tot d3. De oude lade van Louis Delhaye wordt opnieuw gebruikt.
1989 Flentrop Orgelbouw voert kleine intonatiecorrecties uit. De Regale 16’ van het Positief wordt veranderd in Regale 8’.

Het resultaat van de restauratie en reconstructie van het orgel mag er zijn. Het is een schitterend orgel, van een geheel zuidelijk karakter: rijk aan wijde vulstemmen, liefelijk in zijn fluiten en gloedvol in zijn tongwerken. Jaarlijks worden er in de zomer concerten op verzorgd door diverse musici.

Mechanische sleepladen
Toonhoogte a1 = 415Hz
Temperatuur: nagenoeg evenredig zwevend
Windvoorziening: magazijnbalg
Winddruk: 88 mm.
   
De dispositie:  
Grand Orgue: (C-d3)
Montre 8
Bourdon 8
Prestant 4
Flûte 4
Nasard 3
Doublette 2
Quarte de Nasard 2
Tierce 1 3/5
Sesquialter II B/D
Mixture IV
Cymbale III
Cornet V
Trompette 8 B/D
Clairon 4
Positif: (C-d3)
Bourdon 8
Quintadienne 8
Prestant 4
Flûte 4
Doublette 2
Larigot 1 1/3
Fourniture III
Cornet III
Régale 8
Cromorne 8
 
Pédale: (C-d1)
Bourdon 16
Montre 8
Flûte 8
Octave 4
Bombarde 16
Trompette 8
Clairon 4

Foto's: Thomas Poppe © 2007
Info: Thomas Poppe




 
   

Home
Terug naar vorige pagina / to last page / Zurück