Lutherstadt Wittenberg, Schloßkirche, Hoofdorgel – de Orgelsite

In 1858 besloot men om een nieuw orgel te laten bouwen voor de Schloßkirche in Wittenberg door Friedrich Ladegast. Het instrument werd in 1863/1864 gebouwd in de bestaande orgelkas van Hübner uit 1771. Er is geen pijpwerk van het oude orgel hergebruikt. In 1892 werd de kerk herbouwd in neogotische stijl. Het orgel is hierbij opnieuw opgebouwd met Barker-machines en pneumatische registertractuur. De oude kas werd vervangen door een nieuwe neogotische kas die ontworpen is door Wilhelm Lober uit Wittenberg. Op 24 oktober 1892 heeft de keizer van Duitsland het orgel bezocht tijdens een repetitie voor het ingebruiknameconcert. Op 31 oktober 1892 werd het instrument weer feestelijk in gebruik genomen.

De firma Sauer heeft het orgel in 1935 volledig omgebouwd. Het instrument kreeg een elektrische tractuur met een verplaatsbare speeltafel. Sauer poogde een universeel orgel te maken waarop ook Bach prima kon worden vertolkt. Door de mix van romantische stemmen en meer barokke toevoegingen was de klank van het orgel echter niet tot iedereens tevredenheid. In 1985 werd dan ook besloten om het Ladegast-orgel te reconstrueren.

Deze klus is in 1994 door Eule uitgevoerd. Het meeste pijpwerk van Ladegast was in het orgel nog aanwezig, en door Ladegast was alles duidelijk gemerkt, zodat de juiste plaatsing op de laden was te herleiden. Eule breidde het orgel uit met een Schwellwerk met nieuw pijpwerk en enkele stemmen van Sauer.

De toonhoogte is a’ – 441 Hz. De stemmingstemperatuur is gelijkzwevend. De winddruk is 72 mm.

Die Disposition der Ladegast-Orgel: (1864; rekonstruiert Eule 1994)

HAUPTWERK (C – f3) 54 TOETSEN: Principal 16′, Bordun 16′, Principal 8′, Gemshorn 8′ – bas gecombineerd met Hohlflöte, Hohlflöte 8′, Rohrflöte 8′, Octave 4′, Spitzflöte 4′, Quinte 2 2/3′, Octave 2′, Cornett 2-4 fach, Mixtur 4-5 fach (2′), Trompete 8′ – 1994.
OBERWERK (C – f3) 54 TOETSEN: Lieblich Gedackt 16′, Principal 8′, Salicional 8′, Flauto Traverso 8′, Gedackt 8′, Octave 4′, Fugara 4′ – 1994, Waldflöte 2′, Progressio 2-4 fach (2′), Hautbois 8′ – 1994, Tremulant.
SCHWELLWERK (C – f3) 54 TOETSEN: Viola d’Amour 16′, Flöten-Principal 8′, Gambe 8′, Bordun 8′ – Vanaf c met dubbele labia, Quintatön 8′ – 1935/1994, Unda Maris 8′ – Bas gecombineerd met Bordun, Salicet 4′, Konzertflöte 4′ – discant overblazend, Nasat 2 2/3′ – 1935, Flautino 2′, Terz 1 3/5′, Harmonia Aetheria 3 fach (2′), Mixtur 4-5 fach (1 1/3′), Fagott 16′, Trompete 8′, Oboe 8′ – 1935, Clarine 4′.
ECHO (C – f3) 54 TOETSEN: Flauto Amabile 8′ – 1994, Gedackt 8′, VIola di Gamba 8′ – 1994, Fugara 8′ – 1994; Bas gecombineerd met Viola di Gamba, Viola d’Amour 4′ – 1994, Flauto Dolce 4′.
PEDAL (C – f1) 30 TOETSEN: Untersatz 32′, Principalbass 16′, Violon 16′, Subbass 16′, Octavbass 8′, Violoncello 8′, Bassflöte 8′, Quintbass 5 1/3′, Octavbass 4′, Posaune 16′ – 1994, Trompete 8′ – 1994.
KOPPELINGEN: Hauptwerk – Oberwerk, Hauptwerk – Schwellwerk, Oberwerk – Schwellwerk, Pedal – Hauptwerk, Pedal – Oberwerk, Pedal – Schwellwerk.
SPEELHULPEN: Tongwerken en Mixturen af (Hauptwerk en Pedal), Tongwerken en Mixturen af (Schwellwerk).

*Vulstem:*	*Samenstelling:*
Mixtur 4-5 fach (Hauptwerk)	C: 2′ – 1 1/3′ – 1′ – 2/3′. c°: 2 2/3′ – 2′ – 1 3/5′ – 1 1/3′ – 1′. fìs°: 4′ – 2 2/3′ – 2′ – 1 3/5′ – 1 1/3′. c’: 5 1/3′ – 4′ – 2 2/3′ – 2′ – 1 3/5′. c”: 8′ – 5 1/3′ – 4′ – 2 2/3′ – 2′. d”: 8′ – 5 1/3′ – 4′ – 2 2/3′. c”’: 8′ – 5 1/3′ – 4′.
Cornett 2-4 fach (Hauptwerk)	C: 2′ – 1 3/5′. c°: 2 2/3′ – 2′ – 1 3/5′. c’: 4′ – 2 2/3′ – 2′ – 1 3/5′. fis”: 4′ – 2 2/3′ – 2′.
Progressio Harmonica 2-4 fach (Oberwerk)	C: 2′ – 1 1/3′. c°: 2 2/3′ – 2′ – 1 1/3′. c’: 4′ – 2 2/3′ – 2′ – 1 1/3′. g’: 5 1/3′ – 4′ – 2 2/3′ – 2′. c”: 8′ – 5 1/3′ – 4′ – 2 2/3′.
Harmonia Aetheria 2-3 fach (Schwellwerk)	C: 2′ – 1′. G: 2′ – 1 1/3′ – 1′. c°: 2 2/3′ – 2′ – 1 1/3′. c’: 4′ – 2 2/3′ – 2′. c”: 5 1/3′ – 4′ – 2 2/3′. c”’: 8′ – 5 1/3′ – 4′.
Mixtur 4-5 fach (Schwellwerk)	C: 1 1/3′ – 1′ – 2/3′ – 1/2′. c°: 2′ – 1 1/3′ – 1′ – 2/3′ – 1/2′. c’: 2 2/3′ – 2′ – 1 1/3′ – 1′ – 2/3′. c”: 4′ – 2 2/3′ – 2′ – 1 1/3′ – 1′. c”’: 4′ – 2 2/3′ – 2′ – 1 1/3′.

Post Views: 758