Foto: Cmcmcm1, CC-BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)
_(1).jpg){kind=link}
Het orgelsysteem, oorspronkelijk gebouwd in 1928 door Orgelbau Klais (Bonn) en in de jaren zestig herbouwd en uitgebreid tot VI / 105 P door Emanuel Kemper (Lübeck), met zijn vier afzonderlijke orgels (transept, zuidgalerij, noordmuur, oostkoor), werd in 2021/22 vervangen door een nieuw orgelsysteem. In de uiteindelijke configuratie zal het 203 registers met 14.526 pijpen omvatten en bestaan uit de volgende drie afzonderlijke orgels:
– Het nieuwe Marienorgel voor de Onze-Lieve-Vrouwekapel werd gebouwd door Goll Orgelbau (CH-Luzern) met IV / 48 P (kosten circa € 1,5 miljoen) en werd ingewijd op 19 september 2021. Het Marienorgel is bedoeld om de andere twee orgels, die bijna 100 meter van elkaar verwijderd zijn, akoestisch met elkaar te verbinden en dient voornamelijk ter begeleiding van de samenzang.
– Het nieuwe Oostkoororgel, gebouwd door Goll en Rieger (A-Schwarzach), met IV / 93 P + 2 transmissieregisters en elektrische tracturen (kosten circa € 2,9 miljoen), is het nieuwe hoofdorgel van de kathedraal; het werd ingewijd op 21 augustus 2022. Het inauguratieconcert omvatte onder andere Ravels “Bolero” voor vier handen en voeten, uitgevoerd door de bisschop van Mainz en zijn kathedraalorganist (zie https://www.youtube.com/watch?v=eouT-HMK71M).
– Het bestaande Westkoororgel zal worden gereorganiseerd en, met IV / 62 P, aangepast voor de begeleiding van koren, blazers en andere ensembles. 48 registers van het oude Klais-orgel zullen hierbij worden hergebruikt en 9 registers in dezelfde stijl worden gereconstrueerd. Alle werken zullen zwelbaar zijn. Of en wanneer dit orgel gebouwd zal worden, is nog onzeker; in 2017 werden de kosten geschat op circa € 1,6 miljoen.
– Elk orgel krijgt een viermanualige speeltafel van waaruit alle drie de orgels bespeeld kunnen worden. Er is ook een verplaatsbare console, bijvoorbeeld voor orgelconcerten.
Het basisidee is om Kempers toevoegingen uit de jaren 60, die als stilistisch ongepast worden beschouwd, terug te draaien om een uniforme laatromantische klank te bereiken, gebaseerd op het Klais-orgel uit 1928, en om de enorme akoestische uitdagingen van de gigantische kerkruimte te overwinnen.
De dispositie
1.OSTCHORORGEL: I. GRAND ORGUE (C – c4) 61 TOETSEN: Montre 16′, Violon 16′, Montre 8′, Viole de Gambe 8′, Flûte Harmonique 8′, Cor de Chamois 8′, Grosse Quinte 5 1/3′, Prestant 4′, Salicional 4′, Quinte 2 2/3′, Doublette 2′, Grande Fourniture 5-6 fach 2′, Cymbale 3-4 fach 1′, Bombarde 5fach 8′, Bombarde 16′, Trompette 8′, Clairon 4′.
II. POSITIF EXPRESSIF (C – c4) 61 TOETSEN: Bourdon 16′, Principal 8′, Salicional 8′, Unda Maris 8′, Bourdon 8′, Prestant 4′, Flûte Traversière 4′, Nazard 2 2/3′, Doublette 2′, Tierce 1 3/5′, Larigot 1 1/3′, Septième 1 1/3′, Piccolo 1′, Plein Jeu 1 1/3′, Basson 16′, Euphone 8′, Cromorne 8′, Tremblant.
III. RÉCIT EXPRESSIF (C – c4) 61 TOETSEN: Quintaton 16′, Diapason 8′, Viole de Gambe 8′, Flûte Harmonique 8′, Voix Céleste 8′, Cor de Nuit 8′, Eoline 8′, Flûte Octaviante 4′, Viole 4′, Nazard Harmonique 2 2/3′, Octavin 2′, Tierce Harmonique 1 3/5′, Fourniture 5fach 1′, Bombarde 16′, Trompette Harmonique 8′, Basson-Hautbois 8′, Voix Humaine 8′, Clairon Harmonique 4′, Tremblant.
IV. ORCHESTRE EXPRESSIV (C – c4) 61 TOETSEN: Contre Viole 16′, Viole d’Orchestre I 8′, Viole d’Orchestre II 8′, Viole d’Orchestre III 8′, Viole Céleste 8′, Violine 4′, Harmonia Aetherea 5-6 fach 2′, Clarinette 8′.
SOLO EXPRESSIV (C – c4) 61 TOETSEN: Diapason Stentor 16′, Octave 8′, Octave Stentor 4′, Concert Flute 4′, Grand Cornet 8′, French Horn 8′, Tuba Sonora 8′, Chimes, Tremblant.
CHAMADENWERK (C – c4) 61 TOETSEN: Tuba Impérial 8′, Tuba Impérial 4′, Trompette Royale 16′, Trompette Royale 8′, Trompette Royale 4′, Trompette Royale 2′, Marimba 8′.
PÉDALE (C – g1) 32 TOETSEN: Soubasse 32′, Contre Violon 32′, Contrebasse 16′, Violonbasse 16′, Montre 16′, Violon 16′, Bourdon 16′, Quinte 10 2/3′, Principal 8′, Flûte 8′, Violoncelle 8′, Bourdon 8′, Tierce 6 2/5′, Flûte 4′, Contrebombarde 32′, Bombarde 16′, Basson 16′, Trompette 8′, Basson 8′, Clairon 4′.
2.MARIENORGEL: I. HAUPTWERK (C – c4) 61 TOETSEN: Praestant 16′, Principal 8′, Gamba 8′, Rohrflöte 8′, Octave 4′, Gemshorn 4′, Großterz 3 1/5′, Quinte 2 2/3′, Superoctave 2′, Cornet 5fach 8′, Mixtur 4-5 fach 1 1/3′, Fagott 16′, Trompet 8′.
IV. SOLO (C – c4) 61 TOETSEN: Crotales 8′ (Klankschijven).
II. POSITIF EXPRESSIF (C – c4) 61 TOETSEN: Bourdon 16′, Salicional 8′, Gedackt 8′, Flauto Amabile 8′, Principal 4′, Flauto Dolce 8′, Sesquialtera 2fach 2 2/3′, Flageolet 2′, Larigot 1 1/3′, Scharff 4fach 1′, Dulcian 8′, Vox Humana 8′, Tremulant.
III. SCHWELLWERK (C – c4) 61 TOETSEN: Rohrflöte 16′, Holzgedackt 8′, Quintadena 8′, Traversflöte 8′, Fugara 4′, Rohrflöte 4′, Nasat 2 2/3′, Schweizerpfeife 2′, Terz 1 3/5′, Corona 4fach 2′, Trompete 8′, Oboe 8′, Tremulant.
PEDAL (C – g1) 32 TOETSEN: Untersatz 32′, Principalbass 16′, Violone 16′, Subbass 16′, Octavbass 8′, Violoncello 8′, Choralbass 4′, Hintersatz 4fach 2 2/3′, Posaunenbass 16′, Choral-Trompete 8′, Klarine 4′.
SPEELHULPEN EN KOPPELINGEN: Mechanische Spiel- und elektrische Registertraktur – Mechanische toetsentractuur en elektrische registertractuur: Normalkoppeln mechanisch: II an I, III an I, III an II.
Normalkoppeln elektrisch: II an I, III an I, III an II – I an P, II an P, III an P. Diverse Sub- und Superoctavkoppeln.
3.WESTCHORORGEL (GEPLAND): Alle werken zijn afzonderlijk zwelbaar. De koppelingen zijn nog niet vastgesteld.
I. HAUPTWERK (C – c4) 61 TOETSEN: Principal 16′, Principal 8′, Schweizerpfeife 8′, Nachthorngedackt 8′, Dulciana 8′, Oktave 4′, Jubalflöte 4′, Quinte 2 2/3′, Superoctave 2′, Nachthorn 2′, Cornett 4-5fach, Mixtur 4-6fach, Cymbel 5fach, Bombarde 16′, Trompete 8′, Clairon 4′.
IV. SOLO: Domtrompete 8′ (in 2003 gemaakt).
II. POSITIV EXPRESSIV (C – c4) 61 TOETSEN: Quintadena 16′, Principal 8′, Hohlflöte 8′, Quintadena 8′, Spitzflöte 8′, Unda Maris 8′, Praestant 4′, Rohrflöte 4′, Rauschquinte 2fach 2 2/3′, Blockflöte 2′, Mixtur 5fach, Rankett 16′, Trompet 8′, Krummhorn 8′, Englischhorn 8′, Tremulant.
III. RÉCIT EXPRESSIF (C – c4) 61 TOETSEN: Bordun 16′, Principal 8′, Salicional 8′, Vox Coelestis 8′, Lieblich Gedackt 8′, Principal 4′, Querflöte 4′, Quintadena 4′, Gemsquinte 2 2/3′, Nachthorn 2′, Terzflöte 1 3/5′, Nasard 1 1/3 , Scharff 3-4fach, Dulcian 16′, Klarinette 8′, Oboe 8′, Tremulant.
PEDAL (C – g1) 32 TOETSEN: Untersatz 32′, Principal 16′, Subbaß 16′, Quintbaß 10 2/3′, Octavbaß 8′, Flöte 8′, Gedackt 8′, Pedaloktave 4′, Rauschpfeife 4fach, Posaune 16′, Dulcian 16′, Trompet 8′, Schalmey 4′, Singend Cornett 2′.