Oosterhout (Noord-Brabant), Vredeskerk

Foto’s: Bram Luteyn © 2022

  • Het mechanische sleeplade-orgel van de Vredeskerk in Oosterhout is oorspronkelijk in 1753 gebouwd door Jean-François Moreau voor de Rooms-Katholieke Schuilkerk in Oosterhout (Noord-Brabant). Nadat de rooms-katholieke parochianen in 1810 in de Grote Kerk gingen kerken, bouwde de Hervormde Gemeente een nieuwe kerk. Het orgel uit de schuilkerk is aangekocht, omdat het Bätz-orgel in de Grote Kerk in die kerk moest blijven. Het Moreau-orgel is door Cornelis van Oeckelen overgeplaatst naar de Hervormde Kerk. Van Oeckelen breidde het uit met een Bourdon 16′.
  • In 1901 voerde Maarschalkerweerd herstelwerkzaamheden uit. Hierbij werden drie oude stemmen vervangen door nieuwe, vermoedelijk de Trompet, de Roerfluit 8′ en de Viola da Gamba. Er zijn ook voorbereidingen getroffen om de windladen op twee manualen aan te sluiten. Dit werk is mogelijk ook door Maarschalkerweerd uitgevoerd, maar dat is niet zeker. In de loop van de twintigste eeuw werd het orgel regelmatig onderhouden.
  • Een grotere restauratie was rond 1965 nodig. Besloten werd het originele werk van Moreau te reconstrueren. Onder advies van Lambert Erné is het instrument in 1970/1971 door de firma Van Vulpen uit Utrecht geheel gerestaureerd. Na het overlijden van Lambert Erné nam diens zoon Hans het adviseurschap over. Hij bespeelde het orgel tijdens de ingebruikname. Bij de reconstructie gebruikte men voor het nieuw maken van pijpwerk en mechanieken voorbeelden van Moreau in Baarland en Gouda, en ook van orgels van het geslacht Weidtmann, tijdgenoten van Moreau.
  • Het instrument heeft 1 manuaal, 13 stemmen en een aangehangen pedaal.

Dispositie:

Manuaal: C – c3 Prestant 8′, Holpijp 8′, Octaaf 4′, Gedekte Fluit 4′, Nasat 2 2/3′, Octaaf 2′, Klijn Fluijt 2′, Flageolet 1′, Sesquialter II sterk, Cornet V sterk (from cis’), Mixtuur III sterk, Trompet 8′ (B/D) – 1970, Vox Humana 8′ – 1970, Tremulant.
Pedaal: C – c1 Aangehangen.