Foto’s: Marcel Pelt © 2014
In 1727 schonken Willem van Haaren en zijn tweede vrouw, Rixt Poppe-Martijnsdochter van Andrée een orgel aan de Hervormde Kerk in Sint Annaparochie. Het orgel had 10 stemmen, één manuaal en aangehangen pedaal. De bouwer is onbekend. Lange tijd werd aangenomen dat het orgel gebouwd is door Michaël Schwartzburg. Vandaag de dag wordt Johannes Radeker als de oorspronkelijke bouwer gezien. De firma Van Dam restaureerde het instrument in 1848/1849. In 1928 is het oude binnenwerk verwijderd. De firma Van Dam (firmant Van der Bliek) bouwde in dat jaar een nieuw pneumatisch kegelladen-orgel met een evenredig zwevende stemming in de oude kas. Met het oude pijpwerk bouwde de firma Dekker een nieuw orgel voor de Christelijke Gereformeerde Kerk in De Krim. In 1981 verkeerde het instrument in slechte staat. De firma Reil heeft het gedemonteerd. Omdat er door Van Dam toch nog veel oud pijpwerk uit 1727 is gebruikt kon het Radeker-orgel worden gereconstrueerd. Het orgel in De Krim is rond 1980 door nieuwbouw van Reil vervangen. Het oude pijpwerk werd door hen opgeslagen. Er zijn nog acht reeksen uit 1727 bewaard gebleven. Tegenwoordig heet de kerk van Harenskerk. Het gebouw wordt beheerd door de Stichting Alde Fryske Tsjerken en wordt gebruikt voor bijzondere diensten zoals zomerdiensten, rouw- en trouwdiensten. Verder worden er o.a. lezingen en concerten gegeven.
Jan Jongepier uit Leeuwarden was de orgeladviseur. Jongepier was ook betrokken bij de restauratie van het van Dam orgel in de Martinikerk te Franeker.
In papieren van de Franeker academie vond Jongepier dat het oudste pijpwerk van het van Dam orgel niet van van Dam kon zijn, maar toegeschreven mocht worden aan Johannes Radeker. Jongepier had daarvoor al het oude pijpwerk bekeken wat Reil uit een orgel in de Krim had gehaald. Zowel Reil als Jongepier konden geen naam linken dat die oude pijpen. Toen Jongepier de oude pijpen in Franeker zag wist hij wie de maker van de pijpen bij Reil moest zijn. Johannes Radeker. Later ontving Jongepier een handgeschreven boekje van nazaten van firma Dekker te Goes (voorheen L. van Dam) waar in stond vermeld dat er te Sint Annaparochie een bestaande orgelkast was leeggehaald en voorzien van nieuw pneumatisch binnenwerk. De oude pijpen zijn geplaatst in een bestaande orgelkast in de Krim.
Opdracht voor deze ontzieling van het Radekerorgel kwam van Ds. J.P. Snoep die slechts een paar jaar verbonden was aan hervormde gemeente van Sint Annaparochie. Hij vertrok in 1930 na onenigheid met de kerkenraad omtrent het orgel. Het binnenwerk was van slechte kwaliteit en er moesten vele en dure reparaties worden uitgevoerd. Het orgel was in 1981 in dermate slechte staat dat de orgelkast is leeggehaald, op de frontpijpen na. Deze staan nog als in de opstelling van van Dam. Er is een elektronisch orgel van Heiligers geplaatst. De luidsprekers staan op de windlades van het oude orgel.
In 2010 heeft een orgelcommissie geprobeerd om restauratie van het Radekerorgel tot stand te brengen maar toen waren er al ver gevorderde plannen om de kerk onder te brengen bij SAFT. Zij zagen geen heil in restauratie en heb begrepen dat Reil de oude pijpen inmiddels heeft verkocht.
Dispositie:
MANUAAL: C – g3 (56 TOETSEN)
Bourdon 16′
Prestant 8′
Holpijp 8′
Viola di Gamba 8′
Vox Celeste 8′
Viool 4′
Octaaf 4′
Woudfluit 2′
PEDAAL: C – e1 (29 TOETSEN)
Subbas 16′
KOPPELINGEN:
Pedaalkoppel
Superoctaafkoppel
Suboctaafkoppel
SPEELHULPEN:
Tremulant
Vaste combinaties
Views: 1.187
