Woudrichem, Hervormde Kerk (Martinuskerk)

Foto’s: Wim Verburg ©

De kas van het orgel in de Hervormde Kerk aan de  Kerkstraat 35 te Woudrichem (Noord-Brabant) is gemaakt in 1680. Het instrument komt oorspronkelijk uit de Kloosterkerk in Den Haag. Mogelijk is bij de bouw van het orgel gebruik gemaakt van het overbodig geworden kleine orgel uit de Grote Kerk in Den Haag. De bouwer is onbekend, maar er zijn sterke aanwijzingen dat het gaat om Stephanus Cousijns. Deze Cousijns heeft rond 1680 gewerkt aan diverse Haagse orgels, en ook wordt zijn naam vermeld in een aantal aantekeningen betreffende muziekaangelegenheden in de Kloosterkerk. In 1851 plaatste Willem Hendrik Kam nieuwe klavieren. In oktober 1864 heeft men het orgel te koop aangeboden. De firma Van den Haspel, Schölgens en Van der Weijde plaatste het orgel in 1864 over naar Woudrichem, zonder ook maar iets te veranderen. Standaart bouwde in 1908 een nieuw pneumatisch binnenwerk met kegelladen in de oude kas, omdat het oude orgel als versleten werd beschouwd. Dhr. R. Roomer was adviseur bij de bouw. Op 8 november 1908 is het orgel in gebruik genomen, waarbij het bespeeld werd door de bekende Rotterdamse organist G.B. van Krieken.

In de jaren zeventig besloot men om een nieuw binnenwerk te maken dat beter bij de historische kas past. S.F. Blank heeft dit werk in september 1980 voltooid. De dispositie werd afgeleid van de notities van Hess uit 1774. De Vox Humana is een oud register, afkomstig uit een orgel uit de vroege 18e eeuw. Alle andere stemmen heeft Blank nieuw gemaakt. Op 12 september 1980 is het instrument weer door de kerk in gebruik genomen. Op 19 september volgde een presentatie op een open orgeldag. ’s Avonds werd er door Stephen Taylor en Peter van Dijk een concert gegeven.

In 1998 heeft de firma Van Rossum groot onderhoud uitgevoerd. Daarbij zijn de tongwerken opnieuw geïntoneerd. In 2012 zijn de balgen gerestaureerd door Van Rossum orgelbouw.

De dispositie van het Blank-orgel: (1980)

HOOFDWERK (C – d3) 51 TOETSEN: Prestant 8, Holfluit 8, Octaaf 4, Quintfluit 3, Octaaf 2, Sifflet 1, Mixtuur 4-5 sterk, Cornet 5 sterk, Sexquialter 2 sterk, Trompet 8,
NEVENWERK: (C – d3) 51 TOETSEN: Holpijp 8, Quintadeen 8, Octaaf 4, Gemshoorn 4, Octaaf 2, Quintfluit 1 1/3, Vox Humana 8, Tremulant.
PEDAAL (C-c1) 25 TOETSEN: Bourdon 16, Octaaf 8, Bazuin 16, Trompet 8.
KOPPELINGEN: Pedaal – Hoofdwerk.