Donkerbroek, Hervormde Kerk

Tekst: Arian van der Mark

Klik hieronder om de klank van het orgel te horen:

De registers van het orgel
Wim Verburg speelt enige variaties uit de Aria Sebaldina van J. Pachelbel
Wim Verburg speelt enige variaties D-Dur van G. Muffat
Wim Verburg speelt 2 werken van Buxtehude

Het orgel in deze kerk is in 1721 gebouwd door Matthias Verhofstadt. Hij bouwde het orgel voor de rooms katholieke kerk in Jutphaas. Jutphaas ligt vlak bij Nieuwegein, net onder Utrecht. Bij de bouw gebruikte hij echter onderdelen van het orgel dat Jacob Cools in 1706 had gebouwd voor de oud katholieke kerk in Rotterdam. Verhofstadt leverde hier in 1721 een nieuw en groter instrument en nam daarbij het ‘oude’ orgel van Cools in. Van het Cools orgel gebruikte Verhofstadt de windlade en de beide spaanbalgen opnieuw in het orgel voor Jutphaas.

Het orgel verkeert nog steeds in vrijwel dezelfde staat als Verhofstadt het heeft gebouwd. In 1870 is het orgel iets gewijzigd door de fa. Maarschalkerweerd & zn. Zij vervingen een cornet of sesquialter door een viola di Gamba 8’. Ook vernieuwden zij het klavier.
In 1877 wordt het orgel nog overgeplaatst naar het nieuwe kerkgebouw van de katholieken in Jutphaas om vervolgens in 1879 al weer te worden verkocht aan de hervormde kerk in Donkerbroek voor Fl 250,=
Daar wordt het orgel ongewijzigd geplaatst tot de restauratie van 1986 door de fa. Bakker en Timmenga uit Leeuwarden. Daarbij werd vooral het technische gedeelte hersteld. De windlade, de klaviatuur, de balgen werden hersteld en ook de orgelkas en het bladgoud werd, waar nodig, aangevuld. Het klavier kreeg hierbij nieuwe boventoetsen.
Het verhofstadt orgel is een uniek en nog vrijwel geheel authentiek vroeg 18e eeuws orgel dat samen met het Schnitger orgel van Duurswoude een buitengewoon rijk orgelbezit is in dit gedeelte van de provincie Friesland!
Toonhoogte: ½ toon onder normaal
Temperatuur: Evenredig zwevend gestemd.

Dispositie:

Manuaal: (C-c3)
Bourdon 8
Viola di Gamba 8 D (cis0; oorspronkelijk cornet of sesquialter)
Prestant 4
Fluit 4
Quintfluit 3
Octaaf 2
Mixtuur (III)
Tertiaan 1 3/5 D (cis0; registernaam onleesbaar)
geen pedaal