Foto: Frankfurt am Main, Historisches Museum, Lithografie, CCo (Wikimedia Commons
De Paulskirche in Frankfurt am Main (Hessen) Duitsland, werd gebouwd in de jaren 1787-1833. Eberhard Friedrich Walcker heeft het eerste orgel van de kerk gebouwd in 1828-1833. Dit instrument had 74 registers verdeeld over drie manualen en een dubbel pedaal Het had mechanische tractuur en sleepladen. Veel moderne snufjes van Walcker werden in het ontwerp gerealiseerd. Adviseur was Hofrath Dr. André. Het orgel werd op 9 mei 1833 ingewijd. Het is opus 6 (sommige lijsten vermelden het als opus 9) van Walcker, dus een zeer vroeg instrument van deze orgelmaker.
De organist van de kerk, C.F. Mack, wilde het orgel moderniseren, nadat het nieuwe orgel van het Kaiserdom in 1891 in gebruik was genomen. Het duurde enkele jaren, maar in 1899 werd het orgel van de Paulskirche gedemonteerd. De oude tractuur, sleepladen, manualen, pedalen en registers, alles werd weggehaald, en Walcker herbouwde het orgel met een nieuwe pneumatische tractuur, kegelladen en een vrijstaande speeltafel. De nieuwe dispositie bestond uit slechts 63 stemmen. Het vernieuwde orgel werd op 5 januari 1900 in gebruik genomen.
Helaas werden in 1944 de kerk en het orgel geheel verwoest door bombardementen. Na de oorlog is de kerk weer opgebouwd en is er ook een nieuw orgel geplaatst.
Oorspronkelijke Dispositie:
HAUPTWERK (C – f3) 54 TOETSEN: Untersatz 32′, Principal 16′, Viola di Gamba Major 16′, Flauto Major 16′, Octav 8′, Viola di Gamba 8′, Gemshorn 8′, Flöte 8′, Quint 5 1/3′, Octav 4′, Hohlpfeife 4′, Fugara 4′, Terz 3 1/5′, Quint 2 2/3′, Octav 2′, Waldflöte 2′, Terz 1 3/5′, Octav 1′, Cornett 5 fach (10 2/3′), Mixtur 5 fach (2′), Scharff 4 fach (1′), Tuba 16′, Trompete 8′.
ZWEITES WERK (SCHWELLBAR) (C – f3) 54 TOETSEN: Bourdon 16′, Principal 8′, Salicional 8′, Dolce 8′, Quintatoen 8′, Gedeckt 8′, Quintflöte 5 1/3′, Octav 4′, Flûte Traversière 4′, Rohrflöte 4′, Quint 2 2/3′, Octav 2′, Mixtur 5 fach (2′), Posaune 8′, Vox Humana 8′.
DRITTES WERK (SCHWELLBAR) (C – f3) 54 TOETSEN: Quintatoen 16′, Principal 8′, Harmonica 8′, Lieblich Gedeckt 8′, Bifra 8′, Hohlflöte 8′, Dolcissimo 4′, Spitzflöte 4′, Lieblich Gedeckt 4′, Flûte d’Amour 4′, Nasard 2 2/3′, Flautino 2′, Hautbois 8′ – own Swellbox, Physharmonica 8′ – own Swellbox.
PEDAL (C – d1) 27 TOETSEN:
Erstes Pedal: Subbaß 32′, Contrabaß 32′, Principal 16′, Octavbaß 16′, Violon 16′, Quint 10 2/3′, Octav 8′, Violoncell 8′, Terz 6 2/5′, Quint 5 1/3′, Octav 4′, Posaune 16′, Trompete 8′, Clarine 4′, Cornettino 2′.
Zweites Pedal: Gedeckt 16′, Violon 16′, Principal 8′, Flöte 8′, Flöte 4′, Waldflöte 2′, Fagott 16′.
KOPPELINGEN: Hauptwerk – Zweites Werk, Hauptwerk – Drittes Werk, Pedal – Hauptwerk, Pedal – Zweites Werk, Pedal – Drittes Werk.
SPEELHULPEN: Tremulant, Piano, Forte, 5 Sperrventile.
Dispositie 1900:
HAUPTWERK (I. MANUAL) (C – g3) 56 TOETSEN: Principal 16′, Flauto Major 16′, Principal 8′, Groß Oktav 8′, Tibia 8′, Jubalflöte 8′, Gedeckt 8′, Gamba 8′, Gemshorn 8′, Quintatön 8′, Octav 4′, Klein Gedeckt 4′, Hohlflöte 4′, Oktav 2′, Flautino 2′, Cornett 3-5 fach (8′), Mixtur 6 fach (4′), Fagott 16′, Trompete 8′, Cor Anglais 8′, Clairon 4′.
POSITIV (II. MANUAL) (C – g3) 56 TOETSEN: Viola Major 16′, Bourdon 16′, Principal 8′, Fugara 8′, Concertflöte 8′, Gedeckt 8′, Viola 8′, Bifra 8′, Dolce 8′, Octav 4′, Traversflöte 4′, Rohrflöte 4′, Waldflöte 2′, Mixtur 5 fach (2 2/3′), Clarinette 8′, Vox Humana 8′ (in eigenen Schwellkasten), Tremulant zur Vox Humana.
SCHWELLWERK (III. MANUAL) (C – g3) 56 TOETSEN: Quintatön 16′, Principal 8′, Salicional 8′, Lieblich Gedeckt 8′, Hohlflöte 8′, Voix Céleste 8′, Dolcissimo 4′, Flûte d’Amour 4′, Fugara 4′, Cornett 5 fach (8′), Trompette Harmonique 8′, Hautbois 8′, Harmonica 8′.
PEDAL (C – f1) 30 TOETSEN: Grand Bourdon 32′, Subbaß 16′, Bourdon Doux 16′, Violonbaß 16′, Violon Doux 16′, Groß Octavbaß 16′, Principalbaß 16′, Violon 8′, Gedecktbaß 8′, Octavbaß 8′, Octav 4′, Posaunenbaß 16′, Trompete 8′.
KOPPELINGEN: Manual III zu Manual II, Manual II zu Manual I, Manual III zu Manual I, Manual I zu Pedal, Manual II zu Pedal, Manual III zu Pedal, Suboctavkoppel Manual II zu Manual I, Superoctavkoppel Manual III zu Manual I, Generalkoppel.
SPEELHULPEN: Freie Kombination, General-Crescendo, Tutti, 2 feste Pedalkombinationen (mf – f), 3 feste Kombinationen für Manual I (p – mf – f), 3 feste Kombinationen für Manual II (p – mf – f), 2 feste Kombinationen für Manual III (mf – f).