Schmallenberg-Wormbach, Katholische Pfarrkirche Sankt Peter und Paul

Foto’s: Stefan Braun (Köln) © 2025

Een van de mooiste, belangrijkste en historisch interessantste kerken van het Sauerland staat in Wormbach bij Schmallenberg. De locatie was al in de pre-christelijke tijd van bovenregionaal belang als een gebeds- en begraafplaats en is tegenwoordig een parochie- en bedevaartkerk. De lang geleden in de gewelven geschilderde dierenriemtekens zijn uniek. De kerk herbergt een belangrijk orgelkast met een intern orgelwerk dat verschillende aanpassingen heeft ondergaan en nog steeds enkele zeer oude pijpen bevat.

Het orgel werd waarschijnlijk rond 1700 door Peter Henrich Varenholt (D-Bielefeld) gebouwd, oorspronkelijk als een instrument met één klavier, 10 registers en een aangehangen pedaal (CD-c°). Ouder, soms middeleeuws, pijpwerk werd hergebruikt, waarvan een deel bewaard is gebleven. Ten minste het grote bovendeel van de orgelkast is nog steeds aanwezig. In 1814 herbouwde Christian Roetzel (D-Alpe) het orgel, waarbij hij de bestaande “springladen” verving door sleepladen. Nadat het orgel door de bliksem was getroffen, werd het in 1886 gerestaureerd door Adolf Fischer (D-Hirschberg/Westfalen). Hij voegde ook een positief met 4 registers (II. manuaal) toe aan het onderkasten. Pas in 1957 voegde Franz Breil (D-Dorsten) een vrij pedaal met 4 registers toe. Het positief werd herbouwd en uitgebreid in de geest van de “Orgelhervormingsbeweging”. Breil voerde in 1981 een verdere restauratie uit. Mechanische Sleepladen. II / 20 P.

Dispositie:

HAUPTWERK (C – f3) 54 TOETSEN: Bordun 16′ – 1816, Principal 8′, Gedackt 8′ – 1816, Octav 4′, Blockflöte 4′, Quinte 3′, Octav 2′ – 1816, Sesquialtera 2 fach – 1957, Mixtur 4 fach, Trompete 8′, Tremulant.
POSITIV (C – f3) 54 TOETSEN: Gedackt 8′, Rohrflöte 4′, Principal 2′ – 1957, Quinte 1 1/3′ – 1957, Zimbel 3 fach – 1957, Dulzian 8′ – 1957, Tremulant.
PEDAL (1957) (C – d1) 27 TOETSEN: Subbaß 16′, Rohrpfeife 4′, Piffaro 2 fach, Posaune 16′.
KOPPELINGEN: Hauptwerk – Positiv, Pedal – Hauptwerk, Pedal – Positiv.