Foto: Stefan Braun © 2025
Aan de westzijde van de Katholische Pfarrkirche Sankt Elisabeth in Bonn bouwde Johannes Klais in 1909-1911 een groot pneumatisch kegelladen-orgel met vier manualen en vrij pedaal. Het vierde manuaal was uitgevoerd als Fernwerk, waarbij het Fernwerk in het koor van de kerk zou worden opgesteld, waar het tevens bespeelbaar zou worden gemaakt als zelfstandig koororgel met twee klavieren en pedaal. Mede door geldgebrek werd het koororgel niet gebouwd. Een bijzonderheid is dat het orgel in december 1924 door Louis Vierne werd bespeeld.
In 1989 restaureerde Hans Gerd Klais het hoofdorgel en bouwde hij tevens het koororgel volgens de originele plannen van zijn grootvader. Veel materiaal dat werd gebruikt voor de bouw was afkomstig uit de voorraad oude Klais-materialen in de werkplaats. In 1990 werd de restauratie en de bouw voltooid. Het orgel is één van de weinige grote Duits-romantische orgels die bewaard zijn gebleven in het Rheinland
Alle manualen behalve het Hauptwerk zijn uitgebouwd tot g4.
Dispositie:
HAUPTWERK (C – g3) 56 TOETSEN: Quintatön 16′, Principal Amabile 8′, Viola 8′, Dolce 8′, Unda Maris 8′, Gedeckt 8′, Geigenprinzipal 4′, Rohrflöte 4′, Piccolo 2′, Cornettino 3 fach, Horn 8′.
Positiv (C – g3) 56 TOETSEN (UITGEBOUWD TOT g4: Bordun 16′, Principal 8′, Gamba 8′, Gemshorn 8′, Flauto Amabile 8′, Doppelflöte 8′, H.D. Flöte 8′, Octave 4′, Hohlflöte 4′, Cornett 3-4 fach, Rausch-Quinte 2 fach, Mixtur 4 fach, Trompete 8′.
SCHWELLWERK (C – g3) 56 TOETSEN (UITGEBOUWD TOT g4): Lieblich Gedackt 16′, Hornprincipal 8′, Salicional 8′, Aeoline 8′, Vox Coelestis 8′, Bordunalflöte 8′, H.D. Violine 8′, H.D. Flöte 8′, Fugara 4′, Flauto Traverso 4′, Flautino 2′, Echomixtur 3 fach, Oboe 8′, H.D. Tuba Mirabilis 8′.
FERNWERK (C – g3) 56 TOETSEN (UITGEBOUWD TOT g4): Bordun 16′, Viola 8′, Unda Maris 8′, Vox Angelica 8′, Philomela 8′, Nachthorn 8′, Violine 4′, Spitzflöte 4′, Flageolet 2′, Harmonia Aetheria 3 fach, Vox Humana 8′, Tremolo.
PEDAL (C – f1) 30 TOETSEN: Contra-Bass 16′, Violon 16′, Subbass 16′, Salicet-Bass 16′, Echo-Bass 16′, Quint-Bass 10 2/3′, Violon-Principal 8′, Flöten-Bass 8′, Bass-Octav 8′, Posaune 16′.
KOPPELINGEN: Hauptwerk – Positiv, Hauptwerk – Schwellwerk, Hauptwerk – Fernwerk, Positiv – Schwellwerk, Superoctavkoppel Hauptwerk, Suboctavkoppel Fernwerk, Superoctavkoppel Fernwerk, Suboctavkoppel Hauptwerk – Positiv, Superoctavkoppel Hauptwerk – Schwellwerk, Suboctavkoppel Hauptwerk – Fernwerk, Superoctavkoppel Hauptwerk – Fernwerk, Superoctavkoppel Positiv – Schwellwerk, Pedal – Hauptwerk, Pedal – Positiv, Pedal – Schwellwerk, Pedal – Fernwerk, Superoctavkoppel Pedal.
SPEELHULPEN: 4 x 576 Setzerkombinationen – 2002, 2 freie Kombinationen, 4 feste kombinationen (p – mf – f – tutti), Register-crescendo, Generalkoppel, Zungen ab, Superoktavkoppeln ab, Hochdrück-Stimmen ab, Melodie-Koppel Hauptwerk – Positiv, Automatisches Pianopedal, Hauptwerk Unison Off.