Foto’s: Herman van Braak © 2005
In 1906 heeft Johannes Klais een nieuw groot hoofdorgel gebouwd voor de dom van Erfurt (Thüringen) Duitsland, met vier klavieren en een vrij pedaal en in totaal 72 stemmen. Verder plaatsten zij in 1910 op het koor van de kerk een klein orgel met tien stemmen en slechts één manuaal, dat was gekoppeld aan het hoofdorgel. Het grote orgel werd in 1917 ontdaan van de frontpijpen die werden omgesmolten voor oorlogsdoeleinden en die later werden vervangen door kartonnen pijpen. De beide orgels liepen in de tweede wereldoorlog schade op. Het koororgel is na een restauratie verkocht naar een kerk in de wijk Erfurt-Fischersand. Het hoofdorgel werd gesloopt met de bedoeling dat er een groot nieuw orgel zou worden gemaakt.
De firma Alexander Schuke leverde in 1963 een nieuw koororgel op het koor met 29 stemmen, twee manualen en een vrij pedaal. Een hoofdorgel werd pas bijna dertig jaar later opgeleverd: in 1992 en kreeg als opusnummer 583. Dit instrument bevat nog enkele pijpen uit het Klais-orgel van 1906. Het is verbonden met het koororgel: beide instrumenten kunnen vanaf elkaars speeltafels bespeeld worden. Het sleepladen-orgel met mechanische toetstractuur en elektrische registertractuur heeft 63 (62) stemmen, 3 manualen en een vrij pedaal.
Die Disposition der Alexander Schuke-Orgel: (1992, einige Register der Klais-Orgel 1906)
HAUPTWERK (C – a3) 58 TOETSEN: Principal 16′, Oktave 8′, Gambe 8′, Rohrflöte 8′ – C-H houten pijpwerk van Klais, Nassat 5 1/3′, Oktave 4′, Nachthorn 4′, Quinte 2 2/3′, Oktave 2′, Cornett 3-5 fach (from f°), Großmixtur 6 fach, Kleinmixtur 4 fach, Trompete 16′, Trompete 8′, Trompete 4′.
RÜCKPOSITIV (C – a3) 58 TOETSEN: Principal 8′, Metallgedackt 8′ – C-H houten pijpwerk van Klais, Quintadena 8′, Oktave 4′, Rohrflöte 4′, Hohlquinte 2 2/3′, Oktave 2′, Waldflöte 2′, Terz 1 3/5′, Quinte 1 1/3′, Oktave 1′, Scharff 5 fach, Cromorne 8′, Vox Humana 8′, Tremulant.
SCHWELLWERK (C – a3) 58 TOETSEN: Bordun 16′ – Klais, Geigenprincipal 8′, Flauto Traverso 8′, Salicional 8′, Schwebung 8′ (from c°), Holzgedackt 8′, Oktave 4′, Blockflöte 4′, Viola da Gamba 4′, Nassat 2 2/3′, Piccolo 2′, Terz 1 3/5′, Septime 1 1/7′, Mixtur 3-6 fach, Bombarde 16′, Hautbois 8′, Trompette Harmonique 8′, Tremulant.
PEDAL (C – g1) 32 TOETSEN: Principal 32′ – deels Klais; C-E akoestisch, Principal 16′, Violon 16′ – Klais, Subbaß 16′, Zartbaß 16′ – transmissie, Nassat 10 2/3′, Oktave 8′, Cello 8′, Gedacktbaß 8′, Oktave 4′, Flötenbaß 4′, Hintersatz 3 fach, Mixtur 5 fach, Fagott 32′, Posaune 16′, Trompete 8′, Clairon 4′.
KOPPELINGEN: Hauptwerk – Rückpositiv, Hauptwerk – Schwellwerk, Rückpositiv – Schwellwerk, Pedal – Hauptwerk, Pedal – Rückpositiv, Pedal – Schwellwerk.
SPEELHULPEN: 64 elektronische Setzercombinaties, Organo Pleno, Register-Crescendo (Walze), Zungen ab, Registerfessel, Tastenfessel, Remocard.
| Vulstem: | Samenstelling: |
| Großmixtur 6 fach (Hauptwerk) | C: 1 1/3′ – 1′ – 1′ – 2/3′ – 2/3′ – 1/2′. c°: 2′ – 1 1/3′ – 1 1/3′ – 1′ – 1′ – 2/3′. c’: 2 2/3′ – 2′ – 2′ – 1 1/3′ – 1 1/3′ – 1′. c”: 4′ – 2 2/3′ – 2 2/3′ – 2′ – 2′ – 1 1/3′. c”’: 5 1/3′ – 4′ – 4′ – 2 2/3′ – 2 2/3′ – 2′. |
| Kleinmixtur 4 fach (Hauptwerk) | C: 1/2′ – 1/3′ – 1/3′ – 1/4′. c°: 2/3′ – 1/2′ – 1/2′ – 1/3′. c’: 1′ – 2/3′ – 2/3′ – 1/2′. fis’: 1 1/3′ – 1′ – 1′ – 2/3′. c”: 2′ – 1 1/3′ – 1 1/3′ – 1′. fis”: 2 2/3′ – 2′ – 2′ – 1 1/3′. c”’: 4′ – 2 2/3′ – 2 2/3′ – 2′. |
| Scharff 5 fach (Rückpositiv) | C: 2/3′ – 1/2′ – 1/2′ – 1/3′ – 1/4′. c°: 1′ – 2/3′ – 2/3′ – 1/2′ – 1/3′. c’: 1 1/3′ – 1′ – 1′ – 2/3′ – 1/2′. fis’: 2′ – 1 1/3′ – 1 1/3′ – 1′ – 2/3′. c”: 2 2/3′ – 2′ – 2′ – 1 1/3′ – 1′. fis”: 4′ – 2 2/3′ – 2 2/3′ – 2′ – 1 1/3′. c”’: 8′ – 4′ – 4′ – 2 2/3′ – 2′. |
| Mixtur 3-6 fach (Schwellwerk) | C: 2′ – 1 1/3′ – 1′. fìs°: 2 2/3′ – 2′ – 1 1/3′ – 1′. fis’: 4′ – 2 2/3′ – 2′- 1 1/3′ – 1′. fis”: 5 1/3′ – 4′ – 2 2/3′ – 2′ – 1 1/3′ – 1′. c”’: 8′ – 5 1/3′ – 4′ – 2 2/3′ – 2 2/3′ – 2′. |
| Hintersatz 3 fach (Pedal) | C: 4′ – 2 2/3′ – 2′. |
| Mixtur 5 fach (Pedal) | C: 2′ – 1 1/3′ – 1 1/3′ – 1′ – 1′. c°: 2 2/3′ – 2′ – 2′ – 1 1/3′ – 1′ c’: 4′ – 2 2/3′ – 2′ – 1 1/3′ – 1′. |
| Cornett 3-5 fach (Hauptwerk) | c°: |