Overveen, Kerk van de H. Maria Onbevlekt Ontvangen

Foto en gegevens © J.C.v.d.Male 2008

In 1867 bouwde L. Ypma een nieuw tweeklaviers orgel voor de in 1856 in gebruik genomen Rooms Katholieke H. Maria Onbevlekt Ontvangen kerk aan de Korte Zijlweg te Overveen. Het nieuwe orgel werd voorzien van 18 stemmen, verdeeld over 2 klavieren en aangehangen pedaal. Twee stemmen waren gereserveerd.

In 1902 is dit instrument uitgebreid door Hilboesen. Hierbij is een vrij pedaal aangebracht in een kas aan de rechterzijde van het orgel. Hierin kwam een Subbas 16’, Openbas 8’, Violon 8’en Bazuin 16’. Daarnaast is de oorspronkelijk mechanische speeltafel van de rechterzijde verhuisd naar de voorzijde van de orgelkas. De tractuur is pneumatisch gemaakt en het bovenwerk werd van een zwelkast voorzien. In plaats van de oorpspronkelijke 3 spaanbalgen werd er 1 magazijnbalg geplaatst. Ook werden enkele dispositiewijzigingen uitgevoerd.
In 1916 herstelde J. Vermeulen het orgel.
In 1932 is het orgel verbouwd door de firma G.J.C. Koot. Hierbij is een nieuwe speeltafel vrijstaand van de orgelkas aan de rechterzijde van het instrument geplaatst. De onderkas van het orgel is naar achter geplaatst en de orgelzolder werd verbouwd waardoor ruimte voor een koor werd gerealiseerd.
In 1969 is het Ypma-orgel gerestaureerd door de firma Adema-Scheurs. Hierbij is de speeltafel vernieuwd en vrijstaand voor het orgel geplaatst. De tractuur is thans elektro-pneumatisch. Er werd een nieuwe windlade voor het pedaal aangebracht waarbij de Violon 8’ en Bazuin 16’ moesten wijken voor een Octaaf 4’ en een Fagot 16’. De dispositie is grotendeels hersteld en op enkele punten aangevuld. In 1976 heeft Adema-Scheurs de Subbas 16’ vervangen.
In 1990 is het front schoongemaakt en zijn de membranen vervangen. Twee jaar later is de zwelkast van het bovenwerk dubbelwandig gemaakt en is een Fagot Hobo 8’ op het bovenwerk geplaatst.
In 1999 is het gehele Ypma-orgel na een restauratie van de kerk gereinigd, waar nodig zijn herstellingen uitgevoerd en is de tremulant vervangen.

Originele dispositie van het Ypma-orgel (1857):

Hoofdwerk:                                          Bovenwerk:                                           Werktuiglijke registers:      

Bourdon 16’                                          Prestant 8’
Prestant 8’                                             Roerfluit 8’
Holpijp 8’                                               Viola di Gamba 8’
Salicionaal 8’                                         Roerfluit 4’
Octaaf 4’                                                Salicionaal 4’
Fluit 4’                                                    Spitsfluit 2’
Quint 3’                                                  Dulciaan 8’
Octaaf 2’
Mixtuur III-IV sterk
Cornet IV sterk disc.
Trompet 8’

Pedaal:
Aangehangen
Werktuiglijke registers:
Koppel Hoofdwerk-Bovenwerk
Ventiel

Huidige dispositie van het Ypma-orgel (1867):
Hoofdwerk:                          Bovenwerk:                          Pedaal:                                                  Speelhulpen:
Bourdon 16’                          Holpijp                                   Subbas 16’                                             Tutti
Prestant 8’                             Viola di Gamba 8’                  Prestant 8’                                              Combinatietrede Hw
Salicionaal 8’                         Voix Celeste 8’                      Gedekt 8’ (gereserveerd)                      Combinatietrede Bw
Roerfluit 8’                             Quintadeen 8’                         Octaaf 4’                                                Combinatietrede Ped
Octaaf 4’                                 Salicet 4’                                 Fagot 16’                                                Tutti
Fluit 4’                                    Roerfluit 4’                             Trompet 8’ (gereserveerd)                    Vrije combinatie
Quint 3’                                  Speelfluit 2’                                                                                              Zweltrede
Octaaf 2’                                 Flageolet 1’
Terts 1 3/5’                             Fagot-Hobo 8’
Mixtuur III-IV sterk               Clarinet 8’
Trompet 8’