Strasbourg, Église Saint Thomas

Foto’s: Bram Luteyn © 2019

  • In de Thomaskerk te Straatsburg (Bas-Rhin (67)) bouwde Johann-Andreas Silbermann (de jongere) van 1737-1741 een nieuw orgel. De kas is door Silbermann ontworpen en gebouwd door Riedinger. Wolfgang Amadeus Mozart bespeelde het orgel in 1778, evenals het nog grotere Silbermann-orgel in de Neukirche. In 1836 verving Wetzel zes registers door andere. Ook werd het (discant)-récit door hem vervangen door een uitgebouwd Récit met zeven registers over vier octaven. Een volledige verbouwing van het orgel werd gepland in 1908, maar Albert Schweitzer wist dit te verhinderen.
  • Uiteindelijk is het instrument toch verbouwd tot een neo-klassiek orgel met electro-pneumatische tractuur in 1925-1927 (door Schwenkedel) en 1956. In 1977 startte Alfred Kern met een restauratie met als doel de reconstructie van het werk van Silbermann, echter met behoud van een Récit met een volledig klavier. Al het pijpwerk van Silbermann werd opnieuw gebruikt, evenals de Salicional van Wetzel. De rest van de pijpen is door Kern nieuw gemaakt volgens Silbermann-factuur. De oorspronkelijke dispositie werd geheel gereconstrueerd. Het Écho kreeg wel veel meer stemmen. Oorspronkelijk waren dat er drie (Bourdon 8′, Prestant 4′ en Cornet 3 rangs). Ook is de originele pedaalomvang van 25 toetsen (C-c’) uitgebreid naar 27 toetsen (C-d’). Op 10 juni 1979 is het mechanische sleepladen-orgel weer in gebruik genomen.
  • De stemmingstemperatuur is evenredig zwevend en de toonhoogte is a’ = 440 Hz.

Dispositie:

Grand-Orgue: C – c3 Bourdon 16′ – 1741, Montre 8′ – 1741, Bourdon 8′ – 1741, Prestant 4′ – 1741, Nazard 2 2/3′ – 1979, Doublette 2′ – 1741/1979, Tierce 1 3/5′ – 1979, Cornet 5 rangs – 1741/1979, Fourniture 4 rangs – 1741/1979, Cymbale 3 rangs – 1979, Trompette 8′ (B/D) – 1741/1979, Voix Humaine 8′ – 1741, Clairon 4′ (B/D) – 1741/1979.
Positif: C – c3 Bourdon 8′ – 1741, Prestant 4′ – 1741, Flûte 4′ – 1979, Nazard 2 2/3′ – 1979, Doublette 2′ – 1741, Tierce 1 3/5′ – 1979, Fourniture 3 rangs – 1979, Cromorne 8′ – 1741.
Echo: C – c3 Salicional 8′ – 1836/1979, Bourdon 8′ – 1741/1979, Prestant 4′ – 1979, Flûte 4′ – 1979, Doublette 2′ – 1979, Larigot 1 1/3′ – 1979, Flagéolet 1′ – 1979, Cornet 4 rangs – 1979, Cymbale 3 rangs – 1979, Trompette 8′ – 1979, Tremblant.
Pédale: C – d1 Sousbasse 16′ – 1979 (twee pijpen van Silbermann), Octavebasse 8′ – 1741, Quinte 5 1/3′ – 1979, Prestant 4′ – 1741, Bombarde 16′ – 1979 (twee pijpen van Silbermann), Trompette 8′ – 1741, Clairon 4′ – 1741.
Couplers: Accouplement du Positif au Grand-Orgue (par tiroir), Accouplement du Echo au Grand-Orgue, Tirasse Grand-Orgue, Tirasse Echo.
Accessories: Tremblant doux sur I et II.