Assen, De Kandelaar

Foto: Henk Brussee © 2013

  • De Afgescheiden Gemeente van Assen bouwde in 1839 haar eerste kerk. Het gebouw werd in 1876 vervangen door een groter gebouw, dat in 1895, 1938 en 1979 is verbouwd en vergroot. Rond 1925 kreeg het gebouw de naam Noorderkerk. De voormalige Gereformeerde Noorderkerk is in 1970 in gebruik genomen door de Vrijgemaakt Gereformeerden. De kerk werd hierna De Kandelaar genoemd. In 1884 bouwde de firma Van Oeckelen & Zonen een orgel voor de kerk. Dit orgel had één manuaal en aangehangen pedaal. In 1938 werd het door Valckx & Van Kouteren omgebouwd tot een tweeklaviers instrument met vrij pedaal en een electro-pneumatische tractuur. Dit orgel heeft tot 1970 gefunctioneerd. In dat jaar was een reparatie noodzakelijk, omdat een deel van de registers niet meer werkte. Een aantal leden van de orgelcommissie hebben de reparaties uitgevoerd. De firma Blank restaureerde in 1973 de Trompet, en stelde een rapport op over het orgel. Het duurde hierna nog enkele jaren voordat besloten werd het orgel te slopen en te vervangen.
  • In 1979 werd de kerk opnieuw verbouwd naar een ontwerp van De Ruiter & Plas architecten. Dezelfde architecten hebben samen met Mense Ruiter een nieuw front ontworpen, waarna Mense Ruiter begon met de bouw van een nieuw orgel. Adviseur hierbij was dhr. J. Bosma. Het pijpwerk van Van Oeckelen is grotendeels opnieuw gebruikt. De windvoorziening uit 1938 bleef in gebruik, omdat deze kwalitatief goed was. Op 26 februari 1981 werd het orgel in gebruik genomen met een bespeling door de vijf organisten van de kerk.
  • In 2015-2016 is er groot onderhoud uitgevoerd door Mense Ruiter. De werkzaamheden zijn uitgevoerd onder advies van Henk de Vries. Op 2 april 2016 werd het mechanische sleepladen-orgel weer in gebruik genomen met een speciale muziekavond.
  • De toonhoogte is 440 Hz. en de stemmingstemperatuur is Werckmeister III.

Dispositie:

Hoofdwerk: Bourdon 16′ – 1884, Prestant 8′, Viola da Gamba 8′ – 1884, Holpijp 8′, Octaaf 4′, Speelfluit 4′ – 1884, Quint 2 2/3′ – 1884, Octaaf 2′, Cornet V sterk (discant), Mixtuur IV-V sterk, Trompet 8′ – 1884, Tremulant.
Rugwerk: Holpijp 8′, Flute Travers 8′ (discant) – 1984, Prestant 4′, Roerfluit 4′, Woudfluit 2′ – 1884, Sesquialter II sterk (discant), Scherp III sterk, Dulciaan 8′, Tremulant.
Pedaal: Bourdon 16′ – deels 1884, Octaaf 8′ – 1884, Octaaf 4′ – 1884, Bazuin 16′.
Koppelingen: Hoofdwerk – Rugwerk, Pedaal – Hoofdwerk, Pedaal – Rugwerk.

Vulstem Samenstelling
Mixtuur IV-V sterk (Hoofdwerk) C: 1 1/3′ – 1′ – 2/3′ – 1/2′. c°: 2′ – 1 1/3′ – 1′ – 2/3′. c’: 4′- 2 2/3′ – 2′ – 1 1/3′ – 1′. c”: 5 1/3′ – 4′ – 2 2/3′ – 2′ – 1 1/3′.
Scherp III sterk (Rugwerk) C: 2/3′ – 1/2′ – 1/3′. c°: 1′ – 2/3′ – 1/2′. c’: 2′ – 1 1/3′ – 1′. c”: 2 2/3′ – 2′ – 1 1/3′.
Cornet V sterk discant (Hoofdwerk) c’: 8′ – 4′ – 2 2/3′ – 2′ – 1 3/5′.
Sesquialter II sterk discant (Rugwerk) c’: 2 2/3′ – 1 3/5′.