Bordeaux, Église Abbatiale Sainte-Croix

Foto’s: Bram Luteyn © 2019

  • Het orgel dat Dom François Bédos de Celles in 1756 bouwde voor de kerk van Sainte-Croix in Bordeaux (Gironde (33)) werd in de loop van de eeuwen herhaaldelijk gewijzigd. Een grote restauratie in 1985 had als doel het originele instrument te reconstrueren. Er was nog veel oud materiaal aanwezig, maar ook was er erg veel verdwenen. Het binnenwerk was in 1812 grotendeels overgeplaatst naar de Cathédrale Saint-André. Wat er nog van Dom Bédos restte in de kathedraal keerde nu terug naar de Sainte-Croix. In het orgel was ook veel materiaal aanwezig van een orgel van Micot, afkomstig van een afgebroken orgel uit La Réole. Dit materiaal is door Quoirin gebruikt voor de bouw van een orgel in La Réole.
  • Het werk startte op 10 juni 1985. Na inventarisatie bleek nog van Dom Bédos aanwezig te zijn: de beide orgelkassen met de frontpijpen, de windladen van het Grand Orgue, het Positif en het Pédale (sterk gewijzigd), 125 houten pijpen, een grote hoeveelheid metalen pijpen, een groot deel van het oude regeerwerk en een grote hoeveelheid archiefmateriaal. Aan de hand hiervan kon het orgel geheel worden gereconstrueerd. De indeling van de manualen en het pedaal werd gedeeltelijk uit de windladen herleid. Opvallend is dat de manualen voor Grand-Orgue, Positif en Bombarde 51 toetsen hebben, doorlopend van C-groot tot d”’. Voor de meeste stemmen is er echter geen pijp voor Cis-groot. Uitzondering zijn de Montre 16′, Bombarde 16′, Gros-Cromorne 8′ en de Pleins-Jeux. Bij de overige stemmen klinkt bij deze toets contra-A. De reconstructie werd afgesloten met een feestelijke heringebruikname op 23-25 mei 1997. Concertgevers waren Francis Chapelet, Jean Boyer, Jean-Pierre Leguay en Michel Chapuis.

Dispositie:

Grand-Orgue: C – d3 Bourdon 32′, Montre 16′, Bourdon 16′, Montre 8′, Sécond 8′, Bourdon 8′, Gros-Nazard 5 1/3′, Prestant 4′, Grosse Tierce 3 1/5′, Doublette 2′, Tierce 1 3/5′, Nazard 1 1/3′, Grosse Fourniture 2 rangs, Grand Plein-Jeu 13 rangs, Grand Cornet 5 rangs, 1ère Trompette 8′, 2ème Trompette 8′, Clairon 4′.
Positif de Dos: C – d3 Montre 8′, Bourdon 8′, Flûte 8′, Prestant 4′, Nazard 2 2/3′, Doublette 2′, Tierce 1 3/5′, Pétite Plein-Jeu 9 rangs, Cornet 5 rangs, Trompette 8′, Cromorne 8′, Voix Humaine 8′, Clairon 4′.
Bombarde: C – d3 Bombarde 16′, Gros Cromorne 8′.
Récit: g – d3 Cornet 5 rangs, Trompette 8′.
Echo: c – d3 Cornet 5 rangs.
Pédale: Contra-F – e1 Flûte 16′ (vanaf contra-A), Flûte (tin) 8′ (vanaf contra-A), Flûte (hout) 8′ (vanaf contra-A), Flûte 4′ (vanaf contra-A), Bombarde 16′ (vanaf contra-A), 1ère Trompette 8′, 2ème Trompette 8′, Clairon 4′.
Koppelingen: Accouplement du Positif au Grand-Orgue, Accouplement du Bombarde au Grand-Orgue.
Speelhulpen: Tremblant Doux, Tremblant Fort.