Schaarbeek, Koninklijke Heilige Mariakerk

 

In Schaarbeek (Brussels Hoofdstedelijk Gewest) België, staat een enorm kerkgebouw. De Koninklijke Heilige Mariakerk in Schaarbeek is gebouwd in neoromaanse stijl met byzantijnse kenmerken. De werd in 1893 opgeleverd. Jean-Emile Kerkhoff bouwde in 1907 een nieuw pneumatisch kegelladen-orgel met 41 stemmen, 3 manualen en een vrij pedaal. Het is het belangrijkste instrument van Kerkhoff. De schitterende orgelkas is een werkstuk van Joseph Van Tuyn. Het orgel is op 28 juli 1907 gewijd. Bij deze gelegenheid werd een concert verzorgd door Arthur Van den Plas, Henri Seure en Alphonse Desmet.

In 1953 voerde de firma Van de Loo uit Leuven een restauratie uit. Bij deze werkzaamheden veranderde men de dispositie. Op het Positif werd de Éoline 8′ vervangen door een Larigot, op het Récit maakte de Voix Céleste plaats voor een Tierce en tenslotte werd de Violoncello 8′ van het pedaal opgeschoven naar een 4′. René Tellier heeft het orgel weer ingespeeld op 18 oktober 1953. De restauratie was echter niet goed uitgevoerd en het orgel kreeg al snel een slechte conditie. Ook het kerkgebouw werd bouwvallig en is per 1 januari 1965 voor de eredienst gesloten. Het kerkgebouw mocht niet worden gesloopt en kreeg in 1976 een definitieve plaats op de monumentenlijst. Het orgel dreigde nog wel verloren te gaan, maar is uiteindelijk behouden gebleven in de toestand van 1965. Het is momenteel niet meer te bespelen, maar de waarde van het instrument wordt wel in acht genomen. Echter, geld voor een restauratie is er nog niet voldoende. De overheid heeft wel toestemming gegeven voor een restauratie, die als de middelen er zijn, binnenkort gaat plaatsvinden.

Dispositie:

GRAND ORGUE (C-g3) 56 TOETSEN: Montre 16′, Bourdon 16′, Montre 8′, Flûte Harmonique 8′, Bourdon 8′, Viole de Gambe 8′, Prestant 4′, Flûte Octaviante 4′, Doublette 2′, Cornet 5 rangs, Fourniture 3 rangs, Bombarde 16′, Trompette 8′, Clairon 4′.
POSITIF EXPRESSIF (C-g3) 56 TOETSEN: Flûte Ouverte 8′, Cor de Nuit 8′, Diapason 8′, Unda Maris 8′, Flûte 4′, Larigot 1 1/3′ – 1953, Trompette 8′, Clarinette 8′.
RÉCIT EXPRESSIF (C-g3) 56 TOETSEN: Bourdon 16′, Flûte Traversière 8′, Bourdon 8′, Dulciana 8′, Prestant 4′, Quinte 2 2/3′, Doublette 2′, Tierce 1 3/5′ – 1953, Trompette 8′, Basson-Hautbois 8′, Voix Humaine 8′.
PÉDALE (C-f1) 30 TOETSEN: Contrebasse 16′, Soubasse 16′, Quinte Ouverte 10 2/3′, Flûte Ouverte 8′, Bourdon 8′, Octave 4′ – 1953, Bombarde 16′, Trompette 8′.
OVERIGE REGISTERS: Effet d’Orage.
KOPPELINGEN: Accouplement Positif au Grand-Orgue, Accouplement Récit au Grand-Orgue, Accouplement Récit au Positif, Accouplement Grand-Orgue à la Pédale, Accouplement Positif à la Pédale, Accouplement Récit à la Pédale, Octave Grave Récit au Grand-Orgue.
SPEELHULPEN: 4 Combinaisons Libres, Crescendo Général.

Link: https://www.orgues.irisnet.be/nl/DetailOrgue/137/app.rvb